Oedeem is een overmatige ophoping van vocht in de weefsels, zichtbaar als zwelling. Dit vocht kan uit water bestaan of uit een combinatie van water en eiwitten.

Er bestaan verschillende vormen van oedeem, die elk om een eigen aanpak vragen. Bij de ene vorm ligt de nadruk op manuele lymfedrainage, terwijl bij een andere vorm compressie en oefentherapie belangrijker kunnen zijn.

De drie belangrijkste vormen van oedeem zijn:

• lymfoedeem: veroorzaakt door een beschadigd of slecht functionerend lymfesysteem
• veneus oedeem: veroorzaakt door onvoldoende capaciteit van het afvoerende bloedvatsysteem
• lipoedeem: veroorzaakt door een abnormale toename van vetcellen (vetcelhypertrofie)

De oedeemfysiotherapeutische behandeling kan bestaan uit een combinatie van:

• manuele lymfedrainage: een milde, oppervlakkige en ontspannende massage die het afvoerende lymfesysteem stimuleert
• lymftaping: speciale tape die de behandeling ondersteunt en in sommige gevallen de compressie kan vervangen
• compressie: het uitoefenen van druk door middel van zwachtelen, meestal gevolgd door het aanmeten van een therapeutisch elastische kous
• oefentherapie
• voorlichting en advies

De oedeemfysiotherapeut behandelt en/of adviseert, meestal op verwijzing van een huisarts of medisch specialist.

Een vroege diagnose is belangrijk, omdat oedeem – en met name lymfoedeem – progressief van aard is. Hoe eerder de diagnose wordt gesteld, hoe eerder de behandeling kan starten en des te beter het resultaat doorgaans is.

Ook begeleiden wij patiënten bij wie lymfeklieren zijn verwijderd, bijvoorbeeld na een mammacarcinoom (borstkanker) of na een liesklierdissectie. Na zo’n ingreep is de afvoer van lymfevocht vaak blijvend veranderd, waardoor lymfoedeem kan ontstaan in de arm, de borstregio of het been. Wij begeleiden u zowel kort na de operatie als in een later stadium: met manuele lymfedrainage, compressie, oefentherapie en gerichte adviezen leert u de zwelling onder controle te houden en het risico op toename te verkleinen. Zo behoudt u zoveel mogelijk uw dagelijkse activiteiten en kwaliteit van leven.